Portal Mrooczlandia


Zielarnia Portalu Mrooczlandia
Zbiór i przechowywanie | Apteczka Zielarska | Fototeka | Ciekawostki / Zrób to Sam | Mapa stron | Bibliografia / Źródła
A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | Ł | M | N | O | P | Q | R | S | Ś | T | U | W | V | X | Y | Z | Ż | Ź

Herbata



Opis:

Herbata jest rośliną wieloletnią, nie mającą wysokich wymagań w stosunku do gleby. Potrzebuje jednak światła i dużej ilości wilgoci (jej brak powoduje grubienie liści i pogarszanie jakości). W zależności od klimatu w jakim rośnie, herbata może być krzewem lub dość wysokim drzewkiem. Przedmiotem zbioru są liście herbaty. W rejonach najcieplejszych zbiór liści trwa praktycznie bez przerwy. Na terenach chłodniejszych, zbiory są rzadsze, czasem tylko dwa w ciągu okresu wgetacyjnego. Najwartościowsze są młode listki, dopiero co rozwinięte, oraz szczytowe w pączku. Te ostatnie, nazywane fleszem, zrywa się łącznie z gałązką. Herbata jest rośliną odporną na choroby i dzięki temu - długowieczną biologicznie. Nieco krótsze jest jej życie ekonomiczne, bo za stare uważa się rośliny 40 - 50 letnie, jeśli rosną w dolinach, a 70-80 letnie z plantacji wysokogórskich. Po tym okresie plantacje są niszczone, gdyż dają słabe przyrosty. Głównymi eksporterami herbaty w Azji są Chiny, Indie, Turcja, Cejlon, Indonezja, Pakistan i Japonia. W Afryce uprawia ją i eksportuje Kenia, Uganda, Tanzania i Sudan, w Ameryce Południowej - Brazylia, Argentyna, Peru, Meksyk. Mimo iż herbata występuje na tak znacznych obszarach świata, jest zaledwie kilka miejsc gdzie jest ona u siebie i stamtąd właśnie pochodzą najwyższe jej gatunki. Przede wszystkim są to plantacje położone w wysokich górach powyżej 1500 m, n.p.m., a wśród nich Junnan i Funkien w Chinach, Uji w Japoni, Darjeling w Indiach (powyżej 2000 m n.p.m., Góry Nilgri w stanie Madras) powyżej 1800 m n.p.m. i południowy Cejlon.

Rodzaje herbaty

  • Czarna

    Herbata czarna powstaje w wyniku złożonego procesu przetwórczego. Liście zebrane z plantacji są poddawane więdnięciu, następnie zwijaniu, fermentacji a następnie suszeniu i sortowaniu oraz ewentualnemu aromatyzowaniu. Aromatyzowanie polega na dodaniu do wysuszonej, jeszcze ciepłej herbaty, pachnących kwiatów, nasion lub korzeni. Najczęściej są to kwiaty jaśminu, czarnego bzu, oliwki, gardenii florydzkiej, ziarna anyżu, korzenie specjalnych irysów i kurkumy. Pachnące domieszki pozostają w herbacie przez kilka lub kilkanaście godzin, potem są z niej wybierane, a nasycone aromatem ziele jest natychmiast pakowane. Jest to wykwintny i drogi sposób aromatyzowania, ale rezultaty są doskonałe. Tak wprowadzony aromat utrzymuje się orzy prawidłowym przechowywaniu herbaty nawet kilka lat. Natomiast zapach naturalny podtrzymywany jest przez opylanie właściwymi herbacie pektynami lub żywicami. Innym, znacznie tańszym sposobem jest aromatyzowanie za pomocą esencji syntetycznych w specjalnych urządzeniach.

    Herbata czarna jest produkowana głównie w formie sypkiej i według wymiaru liści dzieli się na liściaste łamane i drobne. Ale na tym nie koniec.

    Liściaste, zwane także grubymi, mają cztery stopnie:
    - Flowery Pekoe (FP)
    - Orange Pekoe (OP)
    - Pekoe (P)
    - Pekoe Sauchong (PS)

    Herbaty łamane, innaczej średnie, dzielą się na:
    - Broken Orange Pekoe (BOP)
    - Broken Pekoe (BP)
    - Broken Pekoe Souchong (BPS)
    - Pekoe Dust (PD)


    Herbaty drobne mają tylko dwa stopnie:
    - Fannings (Fngs)
    - Dust (D)

    Stopniowaniu podlegają także herbaty zielone, żółte i czerwone. W handlu światowym herbata czarna stanowi 95% obrotu.

  • Zielona

    Nazwa wiąże sie z barwą, a ta stanowi wskaźnik jakości. Im zieleń pełniejsza, ale jasna, pistacjowa, na dodatek połyskująca srebrzyście, tym klasa herbaty jest wyższa. Napar jest zielonkawo-bursztynowy, seledynowy, w smaku ostry, ściągający. Naturalny zapach przypomina suszone w słońcu siano, w którym zaplątały się liście poziomki i płatki róży. Powstaje poprzez proces więdnięcia i fermentacji liści zebranych z plantacji. Do najlepszym herbat zielonych, pochodzących z Chin, zalicza się Ju-chi-czen, z Japonii - Gio-kuro (rosa perłowa); ta ostatnia pochodzi z rejonu Uji i na 20 dni przed zbiorem jest ocieniana specjalnymi matami, a przed samą ekspedycją podgrzewana przez 10 minut na specjalnych blachach. Drugim eksportowym gatunkiem pochodzenia japońskiego jest Sen-cza (pajęcze nóżki), a jej odbiorcami są głównie mieszkańcy San Francisco. Natomiast nie eksportuje się gatunku Tiencza (herbata płaska). Jest to bowiem gatunek ceremonialny, używany w kraju producenta w czasie wielkich uroczystości przez osoby zajmujące specjalne miejsce w hierarchii społecznej. Jest ona produkowana z liści tej samej wielkości.

  • Czerwona

    Zwana także oolongiem jest uważana za odmianę o najsilniejszym aromacie. Ten rodzaj herbaty jest poddawany fermentacji częściowej, przerywanej w momencie zaczerwienienia się brzegów liści - stąd nazwa. Ta częściowa fermentacja jest doskonale widoczna po zaparzeniu, kiedy to brzegi liści są ciemne, a środek zielony. Zewnętrzne cechy sprawiają, że czerwonej herbaty nie sposób sfałszować (herbaty zielone są czasami podbarwiane). Proces technologiczny herbaty czerwonej jest długi i skomplikowany, ale też gotowy produkt jest doskonały. Głęboki korzenny smak pozostaje długo w pamięci pijących. Oolongi poddawane całkowitej aromatyzacji nazywane są puszongami. Oolongi i puszolongi produkuje się wyłącznie w Chinach. Oolongi cechuje bardzo duża ekstraktywność i znaczna zawartość taniny. Katechin jest w nich dwukrotnie więcej niż w herbacie czarnej. Są również trwalsze od herbat czarnych, i dlatego też mogą być dłużej przechowywane.

  • Żółta

    Jest wytwarzana z liści nie całkiem rozwiniętych, które więdną w lekkim słońcu lub półcieniu. Proces więdnięcia i podsuszania jednocześnie powinien być tak prowadzony, aby nie doszło do fermentacji. Proces ten w formie częściowej może zachodzić dopiero podczas zwijania. Ta częściowa fermentacja powoduje ciemnienie liści, ale ich odcień ma być zielonakawożółty. Dlatego nie można się kierować wyłącznie zewnętrznymi cechami, bo można mylić herbaty żółte z zielonymi. Żółta herbata ma dwie osobliwości. Jedną z nich jest zdumiewający smak i aromat, jedwabisto-miękki, aksamitny, subtelny, a przy tym ultny i nieuchwytny. Tak jak smakiem czerownej herbaty można sie delektować długo po wypiciu, tak smak żółtej natychmiast przemija i nawet największy znawca i smakosz nie potrafi go zapamiętać, a przy tym bardziej opisać słowami. Drugą cechą wyróżniającą żółtą herbatę spośród innych jest jej wyjątkowo podniecająca i ożywiająca moc. Moc zupełnie nieoczekiwana, bo daje go napój subtelny w smaku i pastelowy w kolorze. A ten kolor jest bladoróżowy. Niestety, herbaty żółte prawie nie są znane poza Chinami, gdyż od dawna istniał zakaz ich wywozu. W swej ojczyźnie są podawane w sposób ceremonialny wyłącznie w czasie wielkich uroczystości, kiedy piją je tylko wybrani.

  • Kiszona

    Znana także pod angielską nazwą Pickled-tea. Do kiszenia tej herbaty, przeznacza się mięsiste liście. Proces kiszenia odbywa się w specjalnych silosach, w których herbata leży od 10 dni do 6 miesięcy. Gotowy produkt jest lekko wilgotny, zielony. Jego transport odbywa się w bambusowych skrzynkach wysmarowanych specjalnym iłem i wyłożonymi liśćmi w celu zapewnienia odpowiedniej ochrony wilgotności i szczelności. Smakosze gotują Pickled-tea bezpośrednio przed spożyciem we wrzącej lekko osolonej wodzie. W ten sposób przyrządzoną doprawiają olejem roślinnym, czosnkiem i podają na przykład z krewetkami.

    Substancje lecznicze:

    Listę związków występujących w herbacie określa się na około 130. Niestety, nie wszystkie przechodzą do suchej herbaty, lecz należy zaznaczyć iż w czasie procesu technologicznego, niektóre z nich ulegają złożonym reakcjom, tworząc zupełnie nowe cechy i właściwości. Badania wykazały, iż jedynie 50% związków rozpuszczalnych przedostaje się do naparu w przypadku herbaty zielonej, a do 40% w przypadku czarnej. Do rozpuszczalnych, dających się wyodrębnić, należą związki garbnikowe, aminokwasy, witaminy, pigmenty, białka, alkaloidy i olejki eteryczne.

    Zastosowanie :

    Głównym zastosowaniem herbaty jest jest spożywanie wywaru z jej liści - jako używki.

    Zanim poznano skład chemiczny herbaty, wiedziano, że zwiększa ona aktywność organizmu, usuwa zmęczenie i działa pozytywnie na przewód pokarmowy. Zabierali ją ze sobą na wyprawy podróżnicy i marynarze. Obecnie już wiadomo, dlaczego. Kaloryczność herbaty jest wyższa od pszennego chleba, zawiera bowiem znaczne ilości związków białkowych. Dzięki obecności taniny, ułatwia trawienie. Herbata wywiera także pozytywny wpływ na nerki, dzięki obecności teobrominy i kofeiny, która wzmacnia ich pracę. Zapobiega tworzeniu się kamicy nerkowej i żółciowej, sprzyja akumulowaniu się w organizmie witaminy C. Pobudza proces oddychania i działa napotnie, oczyszcza i uelastycznia skórę, wzmacnia ścianki naczyń włoskowatych, reguluje przemianę materii. Działa także uspokajająco na układ naczyniowy, likwiduje skurcze, a więc ułatwia krążenie krwii, a dzięki katechinie, może je lekko obniżać.

    Herbata wywiera wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, co naukowcy tłumaczą obecnością kofeinym, taniny, które w połączeniu z teobrominą i teofiliną wpływają nań tonująco i lekko pobudzająco. Korzystnie na korę mózgową działa ksantyna, dlatego też po wypiciu herbaty człowiek m.in. łatwiej myśli i jest ożywiony.

    Uczeni japońscy stwierdzili, że herbata działa odtruwająco. Obserwacje dowiodły, że ci chorzy, którzy po wybuchu bomby atomowej wyjechali do swych krewnych w rejon Uji, czuli się znacznie lepiej. (Przypomnijmy, że w Uji rosną najwyższe gatunki japońskiej herbaty, a jej zielona odmiana jest ceniona na całym świecie).

    Dlaczego ?
    Bo hebata pochłania do 90% strontu, zanim zdąży on przeniknąć do szpiku kostnego.

    A oto kilka przepisów stosowania herbaty przez medycynę ludową (wg. Pochlebkina):

  • Bardzo mocna, gorąca, słodka herbata jest antidotum na zatrucia alkoholem, narkotykami, środkami nasennymi.
  • Niezbyt mocna ciepła herbata z cytryną i miodem i pieprzem jest środkiem moczopędnym i napotnym.
  • Mocny, oziębiony napar czarnej i zielonej herbaty z dodatkiem jednej łyżki wina gronowego na szklankę jest środkiem do przemywania oczu przy zapaleniu powiek lub spojówek.
  • Żucie suchej, zielonej herbaty pomaga przy mdłościach, skłonności do wymiotów, morskiej chorobie i podczas jazdy samochodem.

    Tak więc herbata może być lekiem pod jednym wszakże warunkiem - nie wolno pić herbaty przed snem, a w każdym razie mocnej - niezbyt gorącą w umiarkowanej ilości, pita bowiem w nadmiarze może utrudniać wchłanianie przez przewód pokarmowy soli mineralnych i witamin.

    Parzenie herbaty

    Aby herbata po zaparzeniu była smakowita, trzeba mieć specjalny surowiec i wodę a także przestrzegać bezwzględnie pewnych reguł. Herbata jest produktem higroskopijnym, dlatego powinna być przechowywana w szczelnym naczyniu porcelanowym lub szklanym, najlepiej z odpowiednio doszlifowanym korkiem. Nie jest wskazane przechowywanie herbaty w opakowaniach fabrycznych przez dłuższy czas. Jeśli zakupiliśmy większą ilość, należy ją przesypać do odpowiednich naczyń tak, by nad herbatą nie było zbyt dużo wolnej przestrzeni. Do codziennego użytku możemy mieć mały pojemniczek i w miare zużycia uzupełniać go z naczynia większego. Herbatę należy przechowywać w miejscu suchym, nie otwierać nad parą, chronić przed obcymi zapachami, o które w kuchni nie trudno. Dobrze opakowaną herbatę można przechowywać nawet przez kilka lat.

    Dobra woda.
    Jak o nią obecnie trudno, wszystcy wiemy. Woda powinna być możliwie miękka (niskozmineralizowana - np. z źródeł) - gdyż twardość wody wpływa ujemnie na rozpuszczenie się składników herbaty po zalaniu wodą. Chlorowaną wodę komunalną (wodociągową) trzeba wlać do idealnie czystego naczynia szklanego lub porcelanowego i trzymać otwartą kilka godzin, w wyniku czego ulotni się zapach chloru, a woda się odstoi. Bo jak ważna jest jest woda do uzyskania dobrego napoju, nikogo nie trzeba przekonywać. Chińczycy przywożą do parzenia herbaty specjalną miękką wodę z górskich prowincji. W miękkiej wodzie ekstrakcja herbaty przebiega znacznie łatwiej. Jest jeszcze inny sposób poprawienia własności organoleptycznych wody, a mianowicie przepuszczanie jej przez węgiel aktywny, który jest dostępny w aptekach i sklepach.

    Do zaparzania herbaty bierzemy wodę w stadium tzw. białego wrzenia.
    Co to znaczy ?
    Pierwsze stadium gotowania objawia się odrywaniem pojedyńczych pęcherzyków od dna czajnika. Kiedy to odrywanie stanie się masowe, wówczas następuje jakby zmętnienie, zabielenie się wody i to jest to stadium, o które nam chodzi, stadium, kiedy woda szumi. Gdy woda zaczyna wrzeć, do poprawnego parzenia się już nie nadaje. Ważne są także naczynia. Czajnik do parzenia powinien być rozgrzany wrzątkiem, a następnie wytarty do sucha. Dopiero do tak przygotowanego naczynia wsypuje się po jednej łyżeczce herbaty na szklankę, plus jedną "na czajnik", następnie zalewa się białym wrzątkiem do połowy, zamyka i nakrywa idealnie czystą, przeznaczoną tylko do tego celu, lnianą serwetką. Nakrycie służy do ocieplania, wchłaniania pary wodnej, ale także do zatrzymywania olejków lotnych, które się w tym czasie wydostają. Nie powinno się trzymać czajniczka na naczyniach z wrzącą wodą, np. na czajniku.

    Po 3 - 5 minutach herbata naciągnęła i można ją zalać do pełna wodą. Pić należy w porcelanowych filiżankach, ostatecznie w szklankach. Tę samą herbatę można zalewać nawet trzy razy, będzie nie mniej wartościowa, chociaż słabsza.

    Prawidłowo zaparzona herbata ma na wierzchu pianę, której nie należy w żadnym razie zdejmować. Przed rozlewaniem można herbatę pomieszać. Jeśli piana się nie pojawi, znaczy to, że w parzeniu popełniliśmy błąd.

    Bardzo ważna przy parzeniu herbaty jest temperatura otoczenia. Optymalna wynosi 20 - 35'C. Ważne jest także to, aby w pobliżu nie znajdowały się produkty wydzielające zapachy.






  • ميترا / मित्र / Ми́тра / Mitra
    Mitra Taus Melek

    Misja | Polityka Prywatności | | Pióropusz.Net | Magical-Resources.Net


    Portal Mrooczlandia www.Mrooczlandia.com
    Wszelkie prawa zastrzeżone ©